10 ยาสามัญประจำบ้าน มีอะไรบ้าง ปี 2026 รวมยาใช้ภายใน ภายนอก
โรคภัยไข้เจ็บและอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ ดังนั้นการมียาสามัญประจำบ้านติดบ้านไว้เพื่อดูแลและบรรเทาอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ จึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งเพื่อที่จะได้ช่วยบรรเทาหรือรักษาอาการเบื้องต้นได้อย่างปลอดภัย เพราะเป็นยาที่ได้รับอนุญาตจากทางการว่าสามารถหาซื้อเองได้โดยไม่จำเป็นต้องให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้จ่ายยาให้
บทความนี้เราจึงจะมาแชร์วิธีการเลือกยาสามัญประจำบ้านอย่างถูกต้องเหมาะสม เพื่อความสะดวกในการใช้งานและความปลอดภัยต่อสุขภาพ ประกอบกับคำแนะนำจากเภสัชกร นอกจากนี้ ยังมียาสามัญประจำบ้านประเภทต่าง ๆ ทั้งยาใช้ภายในและยาใช้ภายนอก ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวด ลดไข้ หรือยาใช้ภายนอกต่าง ๆ มาแนะนำเพิ่มเติมด้วย
คุณกรจบการศึกษาจากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และเรียนต่อปริญญาโทด้าน MBA มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งหลังจากจบการศึกษาคุณกรได้มีประสบการณ์การทำงานในโรงพยาบาลรัฐบาลที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งมากว่า 5 ปี โดยปฏิบัติงานในแผนกที่คอยให้คำปรึกษากับทั้งคนไข้ พยาบาล และแพทย์ จึงมีโอกาสได้ใช้ความรู้ที่เรียนมาเพื่อให้แนะนำที่เหมาะสมกับปัญหาของผู้มารับบริการที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ คุณกรยังมีประสบการณ์การทำงานในร้านยาแห่งหนึ่งในกรุงเทพมามากกว่า 5 ปี โดยเป็นผู้ให้คำแนะนำด้านยาและผลิตภัณฑ์อาหารเสริมต่าง ๆ ที่ช่วยเสริมสร้างและป้องกันสุขภาพของผู้มาใช้บริการ
mybest คือเว็บไซต์แนะนำสินค้าและบริการที่มุ่งนำเสนอข้อมูลและคำแนะนำที่เชื่อถือได้ เพื่อช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าและบริการได้อย่างมั่นใจ โดยเราเชื่อว่าการเลือกสินค้าและบริการที่ดีควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน และสามารถนำไปใช้งานได้จริง เนื้อหาจากทุกบทความของ mybest จึงผ่านกระบวนการค้นคว้า วิเคราะห์ และเรียบเรียงโดยทีมบรรณาธิการ พร้อมตรวจสอบความถูกต้องร่วมกับผู้เชี่ยวชาญในแต่ละหมวดหมู่ เพื่อให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ชัดเจน เป็นกลาง และน่าเชื่อถือ นอกจากนี้ ทีมบรรณาธิการของ mybest ยังให้ความสำคัญกับการเจาะลึกในรายละเอียดของผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท ตั้งแต่การเปรียบเทียบคุณสมบัติ วิธีการเลือก ไปจนถึงข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจซื้อ เพราะเราเข้าใจว่าความต้องการของผู้บริโภคมีความหลากหลาย จึงมุ่งนำเสนอคำแนะนำที่กระชับ เข้าใจง่าย และตอบโจทย์การใช้งานในชีวิตประจำวันมากที่สุด
ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเฉพาะ "วิธีการเลือก" เท่านั้น สินค้าและบริการที่ปรากฏอยู่ในบทความไม่ได้ถูกเลือกโดยผู้เชี่ยวชาญ
Why You Can Trust Us
มายเบสท์เป็นเว็บไซต์ที่มีการจัดทำฐานข้อมูลสินค้าที่มีการเพิ่มข้อมูลสินค้าเข้าไปมากกว่า 2,000 รายการในแต่ละเดือน ซึ่งในแต่ละบทความเราได้ใช้เวลาในการจัดทำเนื้อหาและทำการค้นคว้าข้อมูลมาอย่างละเอียด รวมทั้งสัมภาษณ์และตรวจสอบข้อมูลโดยผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้าน เพื่อนำความรู้และข้อมูลเชิงลึกทั้งหมดนี้มาส่งมอบเป็นบทความที่ผู้อ่านสามารถเชื่อถือได้
ยาสามัญประจำบ้านคืออะไร จำเป็นต้องมีไว้ทุกครัวเรือนไหม
ยาสามัญประจำบ้านสามารถหาซื้อเองได้ตามร้านสะดวกซื้อ ร้านขายของทั่วไป รวมถึงช่องทางออนไลน์โดยไม่ผิดกฎหมาย
ในปัจจุบันการจัดว่ายาตัวไหนเป็นยาสามัญประจำบ้านจะถูกจัดโดยกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งต้องประกาศออกมาเป็นประกาศกระทรวงสาธารณสุข โดยอาจจะแบ่งกลุ่มยาสามัญประจำบ้าน ตามสรรพคุณเพื่อความง่ายต่อการเข้าใจ ได้แก่
1. ยาที่มีสรรพคุณลดไข้ บรรเทาอาการปวด เช่น ยาเม็ดพาราเซตามอล (Paracetamol) ขนาด 325 และ 500 มิลลิกรัม, ยาน้ำเชื่อมสำหรับเด็กที่มีพาราเซตามอลขนาด 120 มิลลิกรัม/ 5 มิลลิลิตร
2. ยาที่มีสรรพคุณบรรเทาอาการแพ้ น้ำมูกไหล ผื่นลมพิษ เช่น ยา Chlorpheniramine Maleate ขนาด 2 มิลลิกรัม
3. ยาที่มีสรรพคุณแก้ไอ ขับเสมหะ
4. ยาที่มีสรรพคุณบรรเทาอาการปวดท้องเนื่องจากจุกเสียด ท้องเฟ้อ หรือมีกรดในกระเพาะอาหาร
5. ยาที่มีสรรพคุณระบายทั้งในรูปแบบยาเม็ด ยาน้ำ รวมทั้งยาสวนทวาร
6. ยาบำรุงโลหิต และวิตามินต่าง ๆ
นอกจากตัวอย่างที่กล่าวมานี้ยังมียาอีกหลายชนิดที่ถูกจัดว่าเป็นยาสามัญประจำบ้าน ซึ่งจะเห็นได้ว่ายาสามัญประจำบ้านมีประโยชน์อย่างมาก เพราะใช้บรรเทาอาการเบื้องต้นได้ ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปรักษาตัวที่โรงพยาบาล และมักจะเป็นยาที่มีราคาไม่แพง การที่มียาสามัญประจำบ้านติดบ้านไว้ย่อมมีข้อดีมากกว่าข้อเสีย
วิธีการเลือกยาสามัญประจำบ้าน
การเลือกซื้อยาสามัญประจำบ้านไม่ได้เป็นเรื่องยาก แต่เราควรสังเกตและพิจารณาข้อมูลประกอบ เพื่อลดการซื้อยาเกินความจำเป็น ซึ่งทำให้ยาเสื่อมอายุเมื่อไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน โดยเราสามารถเลือกซื้อยาสามัญประจำบ้านโดยพิจารณาตามปัจจัยดังนี้
ยาสามัญประจำบ้านประเภทยาใช้ภายใน หรือ "กลุ่มยารับประทาน"
โดยหลัก ๆ แล้วยาสามัญประจำบ้านแบบยาใช้ภายในจะแบ่งเป็นกลุ่ม 'ยาสำหรับอาการป่วยทั่วไป' และ 'ยาสำหรับระบบทางเดินอาหาร'
โดยคนทั่วไปสามารถหาซื้อยาได้เองจากร้านค้าและร้านขายยา ซึ่งในส่วนของสามัญประจำบ้านประเภทยาใช้ภายใน หรือที่เรียกง่าย ๆ ว่า "ยารับประทาน" ที่ควรติดบ้านไว้ ได้แก่
1. ยาเม็ดพาราเซตามอล (Paracetamol) ขนาด 325 และ 500 มิลลิกรัม เป็นยาที่ใช้สำหรับลดไข้ และบรรเทาอาการปวด มีประสิทธิภาพดีและมีความปลอดภัยที่ค่อนข้างสูง โดยแนะนำให้ใช้ร่วมกับวิธีอื่น ๆ เช่น การเช็ดตัว จะช่วยให้ไข้ลดลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ยา Chlorpheniramine Maleate ขนาด 2 มิลลิกรัม เป็นยาแก้แพ้ ใช้สำหรับบรรเทาอาการแพ้ น้ำมูกไหล หรือมีผื่นขึ้น แต่มีข้อควรระวังคือ ตัวยาอาจทำให้เกิดอาการง่วงซึมได้สูง จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาในกรณีที่ต้องขับขี่ยานพาหนะหรือทำงาน
3. ยาที่ช่วยเกี่ยวกับอาการปวดท้อง ได้แก่ ยาธาตุน้ำแดง, ยาเม็ดโซดามินท์ (Sodamint) และยาไซเมทิโคน (Simethicone) ซึ่งช่วยแก้ปวดท้องเนื่องจากมีลมเยอะ รวมไปถึงยาเม็ดอะลูมินา-แมกนีเซียที่ช่วยบรรเทาอาการปวดท้องเนื่องจากมีกรดที่มากเกินไป
4. ผงน้ำตาลเกลือแร่ (แก้ท้องร่วง) ใช้สำหรับทดแทนการสูญเสียน้ำในผู้ที่มีอาการท้องร่วง หรือผู้ที่อาเจียนออกมามาก อีกทั้งยังป้องกันการช็อคจากร่างกายขาดน้ำได้
5. ยาผงถ่าน ใช้สำหรับรักษาอาการท้องเสีย ดูดซับสารพิษต่างๆ
ุ6. ยาแคปซูลฟ้าทะลายโจร : ใช้สำหรับลดไข้
7. ยาแคปซูลขมิ้นชัน ใช้สำหรับขับลม และช่วยให้การทำงานของกระเพาะอาหาร ลำไส้ทำงานได้ดี
8. ยาหอม ใช้สำหรับบรรเทาอาการหน้ามืด ตาลาย
แม้ว่ายาสามัญประจำบ้านจะสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยและสามารถหาซื้อเองได้ แต่ก็จะต้องใช้อย่างถูกวิธีและอ่านฉลากให้ชัดเจนก่อนรับประทานทุกครั้ง ไม่ควรรับประทานเกินขนาดที่ระบุ รวมทั้งอาจปรึกษาเภสัชกรหากไม่มั่นใจในเรื่องของการใช้งานหรือผลข้างเคียง โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีโรคประจำตัว
ยาสามัญประจำบ้านประเภทยาใช้ภายนอก หรือ "กลุ่มยาทา"
โดยส่วนใหญ่แล้วยาสามัญประจำบ้านแบบใช้ภายนอกจะเป็นกลุ่มยาสำหรับบรรเทาหรือรักษาอาการบาดเจ็บเบื้องต้นของร่างกายภายนอกที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน
ในส่วนของยาสามัญประจำบ้านรูปแบบยาใช้ภายนอกนั้น สามารถหาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไปและร้านขายยาได้เช่นกัน โดยตัวอย่างที่ยาที่พบได้บ่อยและควรมีติดบ้านไว้ ได้แก่
1. คาลาไมน์ ใช้สำหรับทาบรรเทาอาการคันจากผดผื่น ลมพิษ
2. ยาหม่อง ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวด บวม จากแมลงสัตว์กัดต่อย และสามารถใช้บรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อได้
3. ยาดม ใช้สำหรับบรรเทาอาการคัดจมูกและลดอาการจากหวัด รวมไปถึงบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืดได้อีกด้วย
4. 70% แอลกอฮอล์ ใช้สำหรับเช็ดโดยรอบแผลเพื่อทำความสะอาดฆ่าเชื้อ
5. ยาโพวิโดน-ไอโอดีน หรือหรือทิงเจอร์ไอโอดีน ใช้สำหรับทาลงบนแผลโดยตรงเพื่อฆ่าเชื้อ
6. น้ำเกลือ ใช้สำหรับล้างแผลและล้างจมูก
สำหรับบ้านที่มีเด็กอาศัยอยู่ ขอแนะนำให้เตรียมยาสามัญประจำบ้านที่เหมาะกับเด็กโดยเฉพาะเอาไว้ด้วย
ยาสามัญประจำบ้านสำหรับเด็กควรจะเป็น 'ยาน้ำ' และมีการแต่งรสแต่งกลิ่นเพื่อให้ง่ายต่อการรับประทาน
โดยพื้นฐานแล้วเด็กมีโอกาสที่จะเจ็บป่วยมากกว่าผู้ใหญ่ ด้วยร่างกายและระบบภูมิคุ้มกันต่าง ๆ ยังพัฒนาไม่เต็มที่ รวมไปถึงพฤติกรรมการกินและการเล่นที่เพิ่มโอกาสเจ็บป่วยได้ง่าย ดังนั้น บ้านที่มีเด็กอาศัยควรมียาสามัญประจำบ้านสำหรับเด็กโดยเฉพาะเตรียมไว้ เพราะยาสามัญประจำบ้านที่ใช้กับผู้ใหญ่นั้นไม่ควรนำมาใช้กับเด็ก ซึ่งโดยทั่วไปแล้วยาประเภทต่าง ๆ จะต้องรับประทานตามน้ำหนักตัว ทำให้ขนาดยาที่เด็กต้องใช้จะน้อยลงกว่าของผู้ใหญ่มาก การนำยาของผู้ใหญ่ให้เด็กรับประทานอาจทำให้เด็กได้รับยาเกินขนาดได้
ยาสามัญประจำบ้านสำหรับเด็กที่ควรมีไว้ ได้แก่ ยาน้ำเชื่อมสำหรับเด็กที่มีพาราเซตามอลขนาด 120 มิลลิกรัม/ 5 มิลลิลิตร ซึ่งใช้สำหรับลดไข้, ยาแก้ไอขับเสมหะสำหรับเด็กที่มีส่วนประกอบของ Ammonium Carbonate 0.02 กรัม และ Glycyrrhiza Fluidextract 0.25 มิลลิมิตร / 5 มิลลิลิตร เป็นต้น และนอกจากยาใช้ภายในแล้ว ยาใช้ภายนอกอีกหนึ่งชนิดที่ขาดไม่ได้สำหรับเด็กก็คือ คาลาไมน์ที่ใช้สำหรับทาบรรเทาอาการคันจากการแพ้หรือแมลงกัดต่อย
ไม่ว่าจะเป็นยาใช้ภายในหรือภายนอก จะต้องเป็นยาสามัญประจำบ้านที่ได้มาตรฐาน มี อย. ขึ้นทะเบียนตำรับยาอย่างถูกต้อง
ยาสามัญประจำบ้านที่มีความปลอดภัยจะต้องระบุวันผลิตและวันหมดอายุที่ชัดเจน
ทั้งนี้ สำหรับระยะเวลาในการเปลี่ยนยาสามัญประจำบ้านนั้น สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มด้วยกัน ดังนี้
2. ยาที่บรรจุภัณฑ์ถูกเปิดแล้ว
- รูปแบบยาเม็ดไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 1 ปี
- รูปแบบยาน้ำไม่ควรเก็บไว้เกิน 6 เดือน
- ยาหยอดตาไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 1 เดือน
- ยารูปแบบครีมหรือขี้ผึ้งไม่ควรเก็บไว้เกิน 6 เดือน
อย่างไรก็ตาม หากยามีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น มีรอยแตก เยิ้ม สี-กลิ่น-รสเปลี่ยน มีตะกอน หรือเริ่มมีการแยกชั้นกันของยา หรืออื่น ๆ ที่ผิดปกติ อาจแสดงว่า ยาเริ่มมีการเสื่อมคุณภาพ จึงควรเปลี่ยนยาทันที
สามารถเลือกยาสามัญประจำบ้านแบบเป็นเซตหรือจัดกล่องมาให้แล้วก็ได้เพื่อความสะดวก
ในปัจจุบันยาสามัญประจำบ้านมีการจัดจำหน่ายแบบเป็นเซตแล้วเพื่อความสะดวกในการเลือกซื้อ ยกตัวอย่างเช่น ยาตำราหลวงขององค์การเภสัชกรรม, เวชภัณฑ์ประจำบ้าน 7 รายการ ของบริษัท วิทยาศรม จำกัด เป็นต้น ซึ่งในแต่ละเซตที่มีการจัดจำหน่ายจะมีรายการยาภายในที่ไม่เหมือนกัน ดังนั้น ผู้ซื้อจึงควรพิจารณายาภายในเซตว่าเหมาะสมและครอบคลุมกับลักษณะการใช้งานของสมาชิกในบ้านหรือไม่ เพราะในบางกรณีอาจต้องเพิ่มยาสามัญประจำบ้านบางชนิดเข้าไปเพิ่ม เพื่อให้ตอบโจทย์สุขภาพของแต่ละครอบครัว
10 ยาสามัญประจำบ้าน มีอะไรบ้าง รวมยาใช้ภายใน ภายนอก
ไม่พบสินค้าหรือบริการตามเงื่อนไขที่ระบุ
กรุณาเปลี่ยนเงื่อนไขตัวกรอง
คำบรรยายสินค้าแต่ละรายการอ้างอิงจากเนื้อหาที่แสดงในเว็บไซต์ผู้ผลิต แบรนด์ และเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซ
